← กลับ

เมทริกซ์/ดีเทอร์มิแนนต์

ตัวอย่างพร้อมวิธีคิด (5 ข้อ)

🔢
1
ตัวอย่าง ง่าย
โจทย์

ให้ A เป็นเมทริกซ์ 2×2 ดังนี้ จงหาค่า det(A)

$$ A = \begin{pmatrix} 3 & 1 \\ 2 & 5 \end{pmatrix} $$

วิธีคิด

สำหรับเมทริกซ์ $2 \times 2$:
$$\det(A) = ad - bc$$

$$\det(A) = (3)(5) - (1)(2) = 15 - 2 = 13$$
คำตอบ: ข้อ 3 — 13
2
ตัวอย่าง ปานกลาง
โจทย์

จงหาคู่ลำดับ (x, y) ที่สอดคล้องกับระบบสมการ

$$ \begin{cases} 2x + y = 5 \\ x - y = 1 \end{cases} $$

วิธีคิด

บวกสมการทั้งสอง:
$$(2x + y) + (x - y) = 5 + 1$$
$$3x = 6$$
$$x = 2$$

แทนค่าในสมการ $x - y = 1$:
$$2 - y = 1$$
$$y = 1$$

จึงได้ $(x, y) = (2, 1)$
คำตอบ: ข้อ 2 — (2, 1)
3
ตัวอย่าง ปานกลาง
โจทย์

จงหาค่า det(A)

$$ A = \begin{pmatrix} 1 & 0 & 2 \\ 3 & 1 & 4 \\ 0 & 2 & 5 \end{pmatrix} $$

วิธีคิด

ขยายตามแถวที่ 1 (เพราะมีศูนย์):

$$\det(A) = 1 \cdot \det\begin{pmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \end{pmatrix} - 0 \cdot (\ldots) + 2 \cdot \det\begin{pmatrix} 3 & 1 \\ 0 & 2 \end{pmatrix}$$

คำนวณย่อย:
- $\det\begin{pmatrix} 1 & 4 \\ 2 & 5 \end{pmatrix} = 1 \cdot 5 - 4 \cdot 2 = 5 - 8 = -3$
- $\det\begin{pmatrix} 3 & 1 \\ 0 & 2 \end{pmatrix} = 3 \cdot 2 - 1 \cdot 0 = 6$

$$\det(A) = 1(-3) + 2(6) = -3 + 12 = 9$$
คำตอบ: ข้อ 3 — 9
4
ตัวอย่าง ปานกลาง
โจทย์

ให้ A เป็นเมทริกซ์ 3×3 และ det(A) = −2 จงหาค่า det(−2A)

$$ \det(A) = -2, \quad \det(-2A) = ? $$

วิธีคิด

ถ้า $A$ เป็นเมทริกซ์ขนาด $n \times n$ จะมีสมบัติ:
$$\det(kA) = k^n \det(A)$$

ที่นี่ $n = 3$ และ $k = -2$:
$$\det(-2A) = (-2)^3 \det(A) = (-8)(-2) = 16$$
คำตอบ: ข้อ 4 — 16
5
ตัวอย่าง ยาก
โจทย์

กำหนดให้ A เป็นเมทริกซ์ 3×3 ที่มีแถวเป็นเวกเตอร์ a, b, c และให้ B = [b; a; 2c], C = [a; b; a + c] พิจารณาข้อความ: (ก) det(B) = −2det(A) (ข) det(C) = det(A) (ค) det(B) + det(C) = 0 ข้อใดถูกต้อง

วิธีคิด

**ก.** จาก $A$ ไป $B$ คือ "สลับแถว 1 กับ 2" (det เปลี่ยนเครื่องหมาย) และ "คูณแถว 3 ด้วย 2" (det คูณ 2)

$$\det(B) = (-1) \cdot 2 \cdot \det(A) = -2\det(A)$$ ⇒ **จริง**

**ข.** $\det(C) = \det([a; b; a+c]) = \det([a; b; a]) + \det([a; b; c])$

โดย $\det([a; b; a]) = 0$ (เพราะมีแถวซ้ำกัน)

$$\det(C) = 0 + \det(A) = \det(A)$$ ⇒ **จริง**

**ค.** $\det(B) + \det(C) = (-2\det A) + (\det A) = -\det A$

ซึ่งไม่เป็น 0 เสมอไป ⇒ **เท็จ**

สรุปจริงเฉพาะ **ก และ ข**
คำตอบ: ข้อ 4 — ถูกเฉพาะข้อ ก และ ข เท่านั้น

อ่านตัวอย่างครบแล้ว พร้อมลองทำแบบฝึกหัดหรือยัง?